XÍCH BÍCH HOÀI CỔ 

của Đỗ Mục
Trận Xích Bích năm 208, Đỗ Mục sinh năm 803. Sắt ngâm nước hơn sáu thế kỷ mà vẫn chưa nát, thậm chí chữ khắc còn đọc được, cũng lạ. Mân mê kích gãy lâu, có thể chợt thấy như xung quanh đang có lửa cháy bừng bừng!

Nguyên văn
Chiết kích trầm sa thiết vị tiêu 
Tự tương ma tẩy nhận tiền triều 
Ðông phong bất dữ Chu lang tiện 
Ðồng Tước xuân thâm tỏa nhị Kiều.
Dịch nghĩa
Kích gãy vùi dưới cát, sắt chưa tiêu 
Tự tay mài rửa, nhận ra triều đại trước 
(Nếu) gió đông không tiện cho mưu của chàng Chu 
Hai Kiều đã bị “khóa xuân” trong đài Ðồng Tước.(1)
Dịch thơ
Cát vùi kích gẫy chưa tiêu 
Tiện tay cọ thử xem triều nào đây 
Ðốt thuyền thiếu trận gió may 
Cọc chèo mất vợ vào tay giặc Tào!(2)
Bản dịch thơ khác
Mũi giáo gãy còn vùi dưới cát 
Mài rửa đi, nhận vết tiền triều 
Gió đông chẳng giúp thuận chiều 
Trong đền Ðồng Tước, hai Kiều khóa xuân. (Trần Trọng Kim)
Dưới cát gươm chìm, sắt chửa tiêu 
Giũa mài nhận biết việc tiền triều 
Gió đông nếu chẳng vì Công Cẩn 
Đồng Tước đêm xuân khoá nhị Kiều! (Phan Kế Bính)
Chìm sông, kích sắt chửa tiêu 
Rửa mài, nhận dấu tiền triều ở trong 
Chàng Chu mà thiếu gió đông 
Hai Kiều đã khóa đền Đồng vui xuân. (Ngô Tất Tố)
Cát vùi lưỡi kích còn trơ 
Rũa mài nhận dấu triều xưa rõ ràng 
Gió đông ví phụ Chu Lang 
Một nền Đồng Tước khóa xuân hai Kiều. (Tương Như)
Cát vùi, giáo gẫy chưa tiêu 
Mài đi, dấu vết tiền triều còn đây 
Chu lang, gió chẳng giúp tay 
Đài xuân Đồng Tước khóa ngay hai Kiều… (Anh Nguyên)
Kích gãy sắt vùi cát chửa tiêu 
Rửa ra còn nhận dấu tiên triều 
Gió đông chẳng giúp Chu Công Cẩn 
Đồng Tước lầu xuân khóa nhị Kiều. (Trương Việt Linh)
Thu Tứ
______
Tên bài nghĩa là “Chơi sông Xích Bích nhớ chuyện xưa”, tức chuyện Chu Du dùng hỏa công đốt cháy chiến thuyền của Tào Tháo.
(1) Chị lấy Tôn Sách, em lấy Chu Du. Tào Tháo định khi thắng Ngô sẽ bắt cả hai chị em về làm thiếp, cho ở trong đài Ðồng Tước.
(2) Chúng tôi dùng chữ “giặc” đây là từ quan điểm Đông Ngô, cho hợp với giọng hài của câu chót bản dịch, chứ hoàn toàn không ngụ ý đánh giá nhân vật lịch sử Tào Tháo.
Share.