Thursday, July 29 Bitcoin là gì? Có nên đầu tư vào bitcoin hay không?

Nhà thơ Tế Hanh qua đời

Cây bút hàng đầu của phong trào Thơ Mới, tác giả của ‘Nhớ con sông quê hương’, ‘Quê hương’ hay ‘Em chờ anh’… trút hơi thở cuối cùng lúc 12h ngày 16/7 tại Hà Nội sau hơn 10 năm nằm liệt giường vì căn bệnh xuất huyết não. Ông hưởng thọ 89 tuổi.

Một số bài thơ tiêu biểu của Tế Hanh:

Nhớ con sông Quê hương

Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng

Chẳng biết nước có giữ ngày giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỉ niệm của dòng trôi
Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi
Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ

Sông của quê hương sông của tuổi trẻ
Sông của miền Nam nước Việt thân yêu
Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu
Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy
Bạn bè tôi tụm năm tụm bẩy
Bầy chim non bơi lội trên sông

Tôi đưa tay ôm nước vào lòng
Sông mở nước ôm tôi vào dạ
Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả
Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông
Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng
Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến
Nhưng lòng tôi như mưa nguồn gió biển
Vẫn trở về lưu luyến bên sông

Tôi hôm nay sống trong lòng miền Bắc
Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc
Hai tiếng thiêng liêng hai tiếng miền Nam
Tôi nhớ không nguôi ánh nắng màu vàng
Tôi quên sao được sắc trời xanh biếc
Tôi nhớ cả những người không quen biết
Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây

Bỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy
Hình ảnh con sông quê mát rượi
Lai láng chảy lòng tôi như suối tưới
Quê hương ơi lòng tôi cũng như sông
Tình Bắc Nam chung chảy một dòng
Không ghềnh thác nào ngăn cản được

Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước
Tôi sẽ về sông nước của quê hương
Tôi sẽ về sông nước của tình thương

Giữa em và anh

Anh như người bốn phía mưa rơi
Em bỗng đến và cuộc đời hửng nắng
Giữa hai ta còn muôn ngàn im lặng
Anh vẫn nghe xao động bao lời

Tưởng con sông đến khúc trôi êm
Mùa hạ hết và mùa thu sắp đến
Anh lại thấy lòng mình xao xuyến
Bởi một cái nhìn xa thẳm của em

Em biết không? Giữa anh và em
Không nói được nhiều hơn là nói được
Như khi chúng ta nhìn dòng nước
Giữa thuyền và bến, giữa bến và thuyền.

Ngày mai kia trong biến động liên hồi
Anh không thể giữ cả những gì yêu quí nhất
Nhưng tình anh đối với em không thể mất
Như bao tình yêu chân thật trên đời.

Tế Hanh và bí mật của dòng sông

QUẢNG NGÃI100 năm từ ngày Tế Hanh – tác giả “Nhớ con sông quê hương” – chào đời đến nay, dòng Trà Bồng vẫn xanh biếc như hồn thơ ông.

Ngày 20/6 là kỷ niệm 100 năm ngày sinh Tế Hanh – tác giả nổi tiếng cuối phong trào Thơ Mới và sau Cách mạng tháng Tám. Nhà thơ Thanh Thảo, một đồng hương và hậu bối của cố thi sĩ gửi đến VnExpress tưởng niệm ông.

Chiếc cầu tre qua sông Trà Bồng ở làng Đông Yên. Ảnh: Phạm Linh.

Chiếc cầu tre qua sông Trà Bồng ở làng Đông Yên. Ảnh: Phạm Linh.

Ở Quảng Ngãi bây giờ, có thể nói, sông Trà Bồng là dòng sông còn đầy nước và trong xanh nhất. Với một vùng quê, còn dòng sông chưa bị ô nhiễm là còn tất cả.

Bài thơ Nhớ con sông quê hương của Tế Hanh là viết về sông Trà Bồng, đoạn sông chảy qua làng Đông Yên, xã Bình Dương quê Tế Hanh. Với dòng sông cũng như với thơ, còn xanh là còn sống.

Nhà thơ Tế Hanh. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

Nhà thơ Tế Hanh. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.
Theo dự kiến, Hội Văn học – Nghệ thuật tỉnh phối hợp Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức hội thảo về cuộc đời, sự nghiệp của ông và làm đêm thơ nhạc, nhưng chương trình hoãn do Covid-19. Để đảm bảo yêu cầu chống dịch, chỉ số ít đại diện Hội Văn học – Nghệ thuật dâng hương tại nhà cũ của Tế Hanh ở làng Đông Yên, xã Bình Dương, huyện Bình Sơn.

Xuất hiện giai đoạn cuối của dòng thơ lãng mạn 1930-1945, thơ Tế Hanh đặc sắc ngay ở sự bình dị, hồn nhiên và ngẫu nhiên. Thơ rất cần sự ngẫu nhiên, không định trước, như thoát ra từ vô thức.

Thơ ông mộc mạc. Sự mộc mạc của vầng trăng sáng thấp thoáng qua những đám mây, rất khó nắm bắt. Nếu đọc tác phẩm của ông nhanh quá, người ta dễ có cảm tưởng đó là người làm thơ nghiêng về bản năng. Nhưng không. Tế Hanh là nhà thơ đọc và uẩn súc thơ hiện đại phương Tây, nhất là thơ hiện đại Pháp nhiều nhất. Vốn kiến thức về thơ của ông rất rộng, và mặc dù ít nói, mỗi khi nói về thơ, Tế Hanh đều có những nhận xét xác đáng.

Đó cũng là cách vận hành của dòng sông chảy qua quê hương ông, trong lành, hồn hậu nhưng ẩn chứa. Thơ Tế Hanh hứa hẹn còn sống rất lâu trong lòng người Việt yêu thơ, cũng từ sự ẩn chứa ấy.

“Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây

Bỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy

Hình ảnh con sông quê mát rượi

Lai láng chảy…”

“Bỗng nghe dâng” ấy là một cảm giác bất chợt, nó găm vào cảm xúc và tâm trí người đọc, nó khiến ta được thả lỏng mọi giác quan, và đón nhận thơ như đón nhận nước trên dòng sông xanh mát.

Mỗi nhà thơ lớn đều có cách thể hiện riêng thơ mình trước thế giới. Với Tế Hanh, đi tới tận cùng sự hồn nhiên và nhân hậu, ông đã gặp thế giới.

Sông Trà Bồng bên làng Đông Yên của nhà thơ Tế Hanh. Ảnh: Duy Sinh.

Sông Trà Bồng bên làng Đông Yên của nhà thơ Tế Hanh. Ảnh: Duy Sinh.

Ra đi từ dòng sông và trở về với dòng sông, thơ Tế Hanh là cuộc chuyện trò thầm thỉ không dứt với con sông thân yêu của đời mình. Thơ là những lời nhỏ nhẹ, không phải những tiếng nói to. Vì thế, thơ là dòng chảy trong hành trình văn hóa nghệ thuật của nhân loại. Nhớ thời chiến tranh, những bài thơ bây giờ còn lại đều là những tiếng nói nhỏ nhẹ giữa đạn bom. Tiếng nói ấy dành riêng cho tâm hồn con người.

Tôi còn nhớ, năm 1979, khi lần đầu tiên tôi được trao giải thơ hàng năm của Hội nhà văn Việt Nam cho tập thơ Dấu chân qua trảng cỏ, Tế Hanh đã viết bài phê bình về tập thơ này. Trong rất nhiều bài thơ viết về chiến tranh trong tập thơ ấy, Tế Hanh đã chọn bài thơ Tiếng ve, một bài thơ tôi “tô màu” cho tiếng ve, thật thanh bình, khi tiếng bom tạm ngừng trong rừng chiến khu. Tế Hanh rất khen phần nghệ thuật ‘tô màu cho âm thanh” của bài thơ ấy, nhưng tôi biết, ông đồng cảm với tôi ở cảm giác thanh bình ngay trong chiến tranh. Thơ Tế Hanh cũng thật thanh bình, như con người ông. Nhưng sự sâu sắc “ngầm” ở nhà thơ này chỉ thỉnh thoảng mới được ông hé lộ.

Cách đây hơn mấy chục năm rồi, trong dịp về thăm Quy Nhơn, ông nói với tôi: “Mình thích thơ hiện đại phương Tây, nhất là thơ hiện đại Pháp”. Tôi hỏi ông thích ai trong số những nhà thơ Pháp hiện đại, Tế Hanh nói: “Mình thích Aragon, nhất là những sáng tác thời kỳ sau của ông mà ở ta chưa dịch. Thơ Aragon trôi chảy như một dòng sông lớn. Mình thích Eluard. Thơ ông trong veo nhưng rất khó nắm bắt. Mình thích thơ Rene Char, một nhà thơ Pháp tham gia kháng chiến chống phát xít nhưng làm thơ u ẩn như một thiền sư phương Đông. Mình thích thơ Saint-John-Perse, thơ ông này có kiến trúc nguy nga và ào ạt như sóng trào. Mình thích Andre Breton, nhưng chỉ thích phần lý luận thơ ca của ông này, chứ không thích thơ mấy. Mình thích…”. Tôi nghe như nuốt từng lời của ông.

Người làm thơ vẫn thường học nhau, lớp trước truyền cho lớp sau những thu nhận và suy ngẫm, những tri thức và sự từng trải. Tôi đã học được ở Tế Hanh, Xuân Diệu, Văn Cao… rất nhiều. Uyên bác như thế, nhưng Tế Hanh làm thơ rất thật thà và hồn nhiên. Ông vẫn là ông, cho tới cuối đời.

Nếu chỉ được phép nói hai từ về thơ Tế Hanh, tôi sẽ chọn hai từ ” ẩn chứa”. Ẩn chứa, đó cũng là bí mật của dòng sông.

Thanh Thảo

Share.

Leave a Reply